~ Πώς το ανδρικό σχεδιαστικό βλέμμα και το ανδρικό ένδυμα έγιναν εργαλεία μέσα από τα οποία οι γυναίκες κατέλαβαν χώρο στη νεότερη κοινωνική ιστορία.
Η ιστορία της μόδας δεν είναι μόνο ιστορία αισθητικής. Είναι ιστορία εξουσίας, όπως και πολλά άλλα στη ζωή.
Και λίγα ρούχα το αποδεικνύουν αυτό τόσο καθαρά όσο το ανδρικό ένδυμα όταν φορέθηκε από γυναίκες.
Για αιώνες, η γυναικεία εμφάνιση είχε έναν σαφή κοινωνικό ρόλο,να α υπογραμμίζει τη θηλυκότητα, τη χάρη, την κομψότητα , αλλά και την κοινωνική θέση μιας οικογένειας.
Το ανδρικό ένδυμα, αντίθετα, εξέφραζε κάτι άλλο, εξουσία, δράση, δημόσιο χώρο, επαγγελματική ταυτότητα. Με άλλα λόγια, ο άνδρας ντυνόταν για να δρα, ενώ η γυναίκα ντυνόταν για να παρουσιάζεται.
Κάπου εκεί αρχίζει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες επαναστάσεις στη νεότερη ιστορία της μόδας.
Το παντελόνι δεν ήταν πάντα αυτονόητο για τις γυναίκες.
Στην Ευρώπη και την Αμερική του 19ου αιώνα, η χρήση του θεωρούνταν σχεδόν κοινωνική πρόκληση. Οι γυναίκες που το φορούσαν συχνά αντιμετωπίζονταν ως πολιτικά ριζοσπαστικές ή ακόμη και προκλητικές (παρότι καλυμμένες).
Η αλλαγή άρχισε σταδιακά μέσα από κοινωνικά κινήματα και πολιτισμικές μετατοπίσεις.
Μία από τις πρώτες που ενσωμάτωσαν συστηματικά στοιχεία ανδρικού ενδύματος στη γυναικεία γκαρνταρόμπα ήταν η Coco Chanel.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Chanel απελευθέρωσε το γυναικείο σώμα από τον κορσέ και εισήγαγε μια αισθητική που δανειζόταν στοιχεία από την ανδρική ένδυση, ανετα σακάκια, πιο χαλαρές γραμμές, πρακτικότητα.
Η γυναίκα δεν έπρεπε πλέον μόνο να φαίνεται κομψή. Έπρεπε να μπορεί να κινηθεί μέσα στον κόσμο.
Μια από τις πιο ισχυρές στιγμές αυτής της μετατόπισης ήρθε το 1966. Τότε ο Yves Saint Laurent παρουσίασε το θρυλικό Le Smoking για τον οίκο Yves Saint Laurent. Το σμόκιν, μέχρι τότε, ήταν το απόλυτο σύμβολο ανδρικής κοινωνικής εξουσίας. Όταν εμφανίστηκε σε γυναικείο σώμα, δεν ήταν απλώς μια αισθητική επιλογή, ήταν μια πολιτισμική πρόκληση.
Η γυναίκα που φορούσε σμόκιν δεν προσπαθούσε να μοιάσει με άνδρα, διεκδικούσε απλά τον ίδιο χώρο. Το ρούχο λειτουργούσε σχεδόν σαν πολιτική δήλωση, η γυναίκα μπορεί να είναι παρούσα στον δημόσιο χώρο με τους ίδιους όρους.
Αυτό δεν ήταν τυχαίο.
Στην ιστορία της ένδυσης, το ανδρικό ρούχο έχει συνδεθεί με εργασία,δημόσιο χώρο, πολιτική εξουσία,οικονομική δραστηριότητα.
Όταν οι γυναίκες άρχισαν να εισέρχονται σε αυτούς τους χώρους τον 20ό αιώνα, το ένδυμα έπρεπε να αλλάξει. Έτσι εμφανίστηκε το γυναικείο κοστούμι.
Σχεδιάστριες όπως η Donna Karan και η Giorgio Armani (παρότι άνδρας σχεδιαστής, επηρέασε βαθιά τη γυναικεία ένδυση) δημιούργησαν ρούχα που έδιναν στις γυναίκες μια νέα εικόνα επαγγελματικής δύναμης. Το σακάκι έγινε σύμβολο επαγγελματικής αυτονομίας. Αν κοιτάξουμε την ιστορία προσεκτικά, βλέπουμε ότι κάθε μεγάλη κοινωνική αλλαγή των γυναικών συνοδεύτηκε από μια αλλαγή στο ένδυμα, η κατάργηση του κορσέ, η μίνι φούστα της Mary Quant, το παντελόνι στην καθημερινότητα, το γυναικείο κοστούμι.
Η μόδα δεν δημιουργεί πάντα την κοινωνική αλλαγή αλλά συχνά της δίνει μορφή.
Υπάρχει όμως ένα ενδιαφέρον παράδοξο.
Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα, οι σχεδιαστές που εισήγαγαν ανδρικά στοιχεία στη γυναικεία μόδα ήταν άνδρες. Και όμως, μέσα από το δικό τους σχεδιαστικό βλέμμα, άνοιξε ένας δρόμος για την αλλαγή.
Η γυναικεία μόδα άρχισε να απομακρύνεται από την αποκλειστική σχέση της με το ανδρικό βλέμμα επιθυμίας και να πλησιάζει περισσότερο την έννοια της γυναικείας παρουσίας στον κόσμο.
Στη σύγχρονη μόδα, το όριο ανάμεσα στο ανδρικό και το γυναικείο ένδυμα γίνεται όλο και πιο ασαφές.
Σχεδιαστές όπως ο Alessandro Michele στον οίκο Gucci επανέφεραν μια αισθητική όπου τα ρούχα δεν ανήκουν αυστηρά σε ένα φύλο.
Η μόδα κινείται πλέον προς μια εποχή όπου το ένδυμα δεν λειτουργεί μόνο ως κοινωνικός ρόλος, αλλά ως προσωπική έκφραση.
Τελικά, ποιος κατέκτησε τον χώρο;
Η ιστορία του ανδρικού ενδύματος στη γυναικεία γκαρνταρόμπα δεν είναι ιστορία μίμησης.
Είναι ιστορία διεκδίκησης.
Όταν μια γυναίκα φόρεσε παντελόνι, όταν φόρεσε σμόκιν, όταν φόρεσε κοστούμι, δεν προσπαθούσε να γίνει άνδρας. Διεκδικούσε το δικαίωμα να κινηθεί μέσα στον κόσμο με την ίδια ελευθερία.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μάθημα που μας δίνει η ιστορία της μόδας: οτι μερικές φορές ένα ρούχο δεν αλλάζει μόνο την εικόνα ενός σώματος, αλλά τη θέση του μέσα στην κοινωνία.
~•Πέντε στιγμές όπου η μόδα άλλαξε τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία•~
Η ιστορία της μόδας δεν είναι απλώς μια ακολουθία τάσεων, σε ορισμένες στιγμές, ένα ρούχο λειτούργησε σαν κοινωνικό εργαλείο αλλαγής.
Ακολουθούν πέντε τέτοιες στιγμές όπου η ένδυση έγινε πολιτισμική δήλωση.
~Η κατάργηση του κορσέ ,το σώμα απελευθερώνεται.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Coco Chanel αμφισβήτησε ένα από τα πιο αυστηρά σύμβολα της γυναικείας εμφάνισης: τον κορσέ.
Ο κορσές δεν ήταν απλώς αισθητική επιλογή.
Ήταν μηχανισμός κοινωνικής πειθαρχίας του γυναικείου σώματος.
Με τις πιο χαλαρές γραμμές, τα πλεκτά υφάσματα και τη λειτουργικότητα που εισήγαγε, η Chanel έδωσε στις γυναίκες κάτι πολύ απλό αλλά επαναστατικό, τη δυνατότητα να αναπνέουν και να κινούνται ελεύθερα.
~Το παντελόνι , η γυναίκα μπαίνει στον δημόσιο χώρο. Το παντελόνι υπήρξε για αιώνες αποκλειστικά ανδρικό ένδυμα.
Όταν οι γυναίκες άρχισαν να το φορούν στον 20ό αιώνα, δεν ήταν απλώς μια αλλαγή στο ντύσιμο.
Ήταν ένα μήνυμα, η γυναίκα δεν βρίσκεται μόνο στον ιδιωτικό χώρο του σπιτιού. Βρίσκεται και στον δημόσιο χώρο της δράσης.
~Το σμόκιν ,η γυναίκα διεκδικεί εξουσία. Το 1966 ο Yves Saint Laurent παρουσίασε το θρυλικό Le Smoking για τον οίκο Yves Saint Laurent. Το σμόκιν ήταν μέχρι τότε το απόλυτο σύμβολο ανδρικής κοινωνικής ισχύος. Όταν εμφανίστηκε σε γυναικείο σώμα, η σημασία του άλλαξε ριζικά.
Η γυναίκα δεν ντυνόταν πλέον για να είναι απλώς κομψή. Ντυνόταν για να καταλάβει χώρο.
~ Η μίνι φούστα ,το σώμα γίνεται αυτοδιάθεση.
Το 1964 η Mary Quant παρουσίασε τη μίνι φούστα.
Δεν ήταν απλώς μια αισθητική πρόταση.
Ήταν σύμβολο μιας νέας γενιάς γυναικών που διεκδικούσαν ελευθερία, σεξουαλική αυτοδιάθεση, κοινωνική ανεξαρτησία. Η μίνι φούστα έγινε ένα από τα πιο ισχυρά πολιτισμικά σύμβολα της δεκαετίας του ’60.
~ Το power suit , η γυναίκα στην επαγγελματική εξουσία. Στη δεκαετία του 1980 εμφανίστηκε το λεγόμενο power suit.
Σχεδιαστές όπως ο Giorgio Armani και η Donna Karan δημιούργησαν κοστούμια για γυναίκες που κινούνταν πλέον δυναμικά στον επαγγελματικό χώρο. Οι έντονοι ώμοι, η αυστηρή γραμμή και το σακάκι δεν ήταν απλώς αισθητικά στοιχεία.
Ήταν οπτική γλώσσα εξουσίας.
~•Σημείωση από μια εκπαιδεύτριας μόδας•~
Αν δούμε αυτές τις στιγμές συνολικά, παρατηρούμε κάτι πολύ ενδιαφέρον, η μόδα λειτουργεί συχνά ως οπτική γλώσσα κοινωνικών αλλαγών.
Όταν αλλάζει η θέση της γυναίκας στην κοινωνία,
αλλάζει και το ένδυμα.
Και μερικές φορές, το ένδυμα δεν ακολουθεί απλώς την αλλαγή. Την επιταχύνει.
X CivilA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου